Een AI-bedrijf kiezen is geen tooling-keuze
Wie nu een AI-bedrijf zoekt, ziet een markt die in twee jaar vijf keer zo groot is geworden. Honderden Nederlandse bureaus, van eenmanszaak tot Big-4-tak, claimen "AI-implementatie voor MKB". Het verschil tussen een partij die een PowerPoint levert en een die iets in productie zet, is een factor tien waard. Dit stuk is mijn eerlijke checklist, geschreven vanuit mijn ervaring als bouwer en getoetst aan de collega-bureaus die ik in aanbestedingen tegenkom. Eén ding vooraf: de bureaus die het hardst pitchen zijn meestal de minst geschikte partij. Op mijn site staat geen "plan een gesprek in"-knop hoog in beeld. Dat is geen vergissing, dat is een bewuste keuze.
Het verschil tussen een partij die een PowerPoint levert en een die iets in productie zet, is een factor tien waard. En de bureaus die het hardst pitchen zijn meestal de minst geschikte partij.
De zeven criteria in het kort
| # | Criterium | De kernvraag |
|---|---|---|
| 1 | Productie of pilots | Draait er nu iets live bij een klant, en mag ik die bellen? |
| 2 | Bouwer of adviseur | Schrijven ze zelf de code, of leveren ze een rapport? |
| 3 | Wie zit tegenover je | Praat je met de bouwer, of met een accountmanager? |
| 4 | Tool-onafhankelijk | Kiezen ze per project, of verdedigen ze een partner-bonus? |
| 5 | Wat gebeurt met je data | EU-only, geen training van modellen, een heldere verwerkersovereenkomst? |
| 6 | AI-geletterdheid (art. 4) | Leveren ze training en een compliance-dossier per use case mee? |
| 7 | Prijs en afrekening | Hoe wordt meerwerk, de exit en het eigendom van de code geregeld? |
De zeven selectiecriteria
1. Kunnen ze laten zien wat in productie draait?
Dé vraag. Een AI-bedrijf dat alleen pilots, demo's of POC's laat zien, levert in de praktijk vaak niets dat een jaar later nog draait. Vraag concreet: welke klant heeft nu een AI-systeem live, hoeveel uur per week scheelt het, en mag ik die klant tien minuten bellen? Een eerlijk bureau heeft drie tot vijf voorbeelden klaar. Een marketing-bureau dat AI als bijproduct doet, heeft die niet. Wie aarzelt of doorverwijst naar "we kunnen het demoen", heeft niets in productie.
2. Bouwen ze of leveren ze alleen advies?
Twee kampen: bouwers en strategen. Strategen leveren rapporten, bouwers leveren werkende systemen. Beide hebben bestaansrecht, maar het MKB heeft meestal meer aan een bouwer die ook strategisch denkt dan aan een strateeg die je daarna naar een leverancier doorstuurt. Vraag wie de daadwerkelijke code schrijft. Als het antwoord "een onderaannemer in Polen" is, weet je waar je staat. AI-strategie zonder pilots is geen strategie, dat is een rapport.
3. Wie zit aan de andere kant van de tafel?
Bij grote bureaus krijg je accountmanagers en projectmanagers tussen jou en de techniek. Bij kleine bureaus praat je rechtstreeks met de bouwer of de oprichter. Voor MKB is direct contact met de oprichter sneller en goedkoper, omdat tussenlagen geld kosten en informatie verloren laten gaan. Vraag: wie is mijn vaste aanspreekpunt en hoe vaak spreek ik die? Als het antwoord "een delivery lead" is en de techniek zit twee schijven verderop, weet je dat je je eigen brief op een doorgeefluik plakt.
4. Tool-onafhankelijk of aan een partner gebonden?
Een gecertificeerde UiPath-partner adviseert UiPath. Een Microsoft Gold Partner adviseert Copilot Studio. Dat is niet per se fout, het is wel vooringenomen. Vraag hoe ze tot een tool-keuze komen en wat hun advies is als jij geen Microsoft of UiPath wilt. Een eerlijk bureau evalueert per project en heeft geen partner-bonus te verdedigen. Voor de RPA-afweging zie /rpa, voor agentic AI zie /ai-agents.
5. Wat doen ze met je data?
Drie dingen om te checken. Waar wordt jouw data verwerkt, EU-only of US-cloud? Wordt het gebruikt voor het trainen van modellen, wat de standaard is bij de consumenten-abonnementen? En wat staat er in de verwerkersovereenkomst over retentie en subverwerkers? Voor zorg, juridisch en financieel is dit geen detail, dit is een dealbreaker. Een serieus bureau laat zien hoe ze on-premise of EU-only kunnen bouwen wanneer dat moet. Voor de bredere AI-Act-context zie /ai-act.
6. AI-geletterdheid (Article 4) op orde?
Vanaf 2 februari 2025 verplicht de EU AI Act dat medewerkers die AI inzetten voldoende kennis hebben. Een bureau dat dat niet uitlegt, geen training meelevert en geen compliance-dossier per use case oplevert, stelt jou bloot aan boetes en imagoschade bij een audit. En het signaal is breder: gebruikt het bureau zelf AI goed? Als hun eigen mensen ChatGPT alleen openen voor een verjaardagsmail, ga je geen AI-systeem laten bouwen door mensen die het instrument zelf nauwelijks vasthouden. AI-first bij je leverancier is een harde eis. Zie /ai-training voor mijn invulling.
7. Wat kost het en hoe rekenen ze af?
Drie modellen die je tegenkomt: vaste prijs per project, uurtje-factuurtje, en retainer. Voor afgebakende pilots werkt vaste prijs het best. Voor trajecten met een open einde is werken op uurbasis een goede optie, mits er een maximumbudget is. Voor doorlopende monitoring plus kleine wijzigingen is een retainer logisch. Het echte gesprek gaat niet over het uurtarief, maar over hoe meerwerk wordt afgerekend, wat de exit-clausule is en wie het eigendom krijgt van de code, prompts en documentatie. Wie daar vaag op antwoordt, parkeert het probleem bij jou.
Red flags
Drie patronen in de markt die ik als een waarschuwing zie.
"AI-strategie van zes maanden, dan beginnen we te bouwen." Voor 90 procent van de MKB-cases is dat overkill. Een goede AI-roadmap heb je in twee tot vier weken, daarna ga je bouwen. Bureaus die zes maanden strategie verkopen, verkopen vaak strategie aan jou en bouwen niet zelf. Dan ben jij hun research-budget.
Geen vaste prijzen, geen scope-document. Als een bureau begint met "we kunnen pas een prijs geven na een uitgebreid intake-traject" en dat intake-traject 5.000 tot 15.000 euro kost, is de scope niet helder en betaal je om prospect te zijn. Voor afgebakende use cases geeft een serieuze bouwer een richtprijs na een gesprek van 30 minuten. Niet exact, wel eerlijk.
Een pitch over tools in plaats van probleem-analyse. "Wij gebruiken UiPath en GPT-4 en n8n en LangChain" is een tool-stack, geen aanpak. Een goed gesprek begint met "wat kost dit je nu, in uren of euro's, en wat zou een halvering waard zijn?". Tools komen daarna. Wie eerst over zijn stack begint, vertelt je wat hij wil verkopen, niet wat jij nodig hebt.
Realistische tarieven
De prijsstelling van DataDream: geen vaste tarieven op de site. Per project een vaste prijs na een gesprek van 30 minuten. Scope verschilt te veel om vooraf zinvol een getal te plakken, en een prijs zonder context vergiftigt het gesprek. Wat je wel mag verwachten: scope eerst, prijs daarna. Vraag bij elk bureau dat je vergelijkt naar een vaste prijs voor afgebakend werk, een meerwerk-clausule voor open-eind, en wie eigenaar is van code, prompts en documentatie na oplevering. Wie daar in een eerste gesprek geen helder antwoord op kan geven, zal dat in een offerte ook niet doen. Plan een gesprek via /contact.
Hoe DataDream scoort op deze checklist
Deze checklist is niet door mij verzonnen, klanten stelden in selectiegesprekken precies deze vragen. Mijn antwoorden in dezelfde volgorde.
Productie: vijf+ klanten met live AI-systemen, voice agents, document-extractie, content-pipelines. Referenties op aanvraag. Bouwer of strateeg: primair bouwer, strategie alleen waar het de bouw scherper maakt. Direct contact: je werkt rechtstreeks met mij (oprichter en lead engineer), geen accountmanager-laag ertussen. Tool-onafhankelijk: geen partner-lock-ins, per project evalueer ik UiPath, Power Automate, n8n, Workato, custom Python en de juiste LLM-provider. Data: hosting uitsluitend in de EU is beschikbaar, on-premise mogelijk voor gevoelige sectoren, standaard AVG-conform. AI-geletterdheid: Article 4-conforme trainingen via /ai-training, compliance-dossier per use case. Tarieven: vaste prijzen voor afgebakende projecten en een uurtarief voor trajecten met een open einde. Eigendom blijft bij de klant, altijd.
Voor het volledige dienstenoverzicht zie /ai-oplossingen. Voor agentic AI en voice AI zie /ai-agents. Voor RPA en workflow-automatisering zie /rpa.
Conclusie: drie vragen om vooraf te stellen
Bij elk gesprek met een potentieel AI-bedrijf zorgen deze drie vragen ervoor dat je de tijdverspillers eruit filtert.
Eén: welke klant heeft op dit moment een AI-systeem in productie dat jullie hebben gebouwd, en mag ik die tien minuten bellen? Aarzeling of doorverwijzing naar "we kunnen het demoen" is een rode vlag. Twee: stel ik wil over zes weken een werkende eerste versie hebben, welke use case raden jullie aan, en met welke tools? Een goed bureau geeft binnen vijf minuten een concreet antwoord. Een slecht bureau zegt "dat hangt van het intake-traject af". Drie: wat staat er in jullie standaard verwerkersovereenkomst over AI-data? Hebben ze er een en kunnen ze het toelichten, prima. Zo niet, kijk verder.
Wil je deze checklist op DataDream toepassen? Plan een gratis gesprek van 30 minuten. Je krijgt van mij een eerlijke afweging of ik de juiste keuze ben voor jouw situatie. Of begin met de gratis AI Readiness Scan voor een eerste richting.
Benieuwd wat AI voor jouw bedrijf kan betekenen?
Doe de gratis AI Scan en ontdek het in 1 minuut.
Veelgestelde vragen
- Hoe kies je een AI-bedrijf in Nederland?
- Vraag als eerste: welke klant heeft nu een AI-systeem van jullie live staan, en mag ik die tien minuten bellen? Een eerlijk bureau heeft drie tot vijf productievoorbeelden klaar. Controleer verder of ze bouwen of alleen adviseren, of je direct met de bouwer praat, of ze tool-onafhankelijk zijn, en wat ze met je data doen.
- Wat zijn red flags bij een AI-bureau?
- Drie. 'Een AI-strategie van zes maanden, dan beginnen we te bouwen' (voor 90 procent van het MKB overbodig; dan ben jij hun researchbudget). Geen vaste prijs of scope-document, terwijl het intake-traject zelf duizenden euro's kost. En een tools-pitch ('wij gebruiken UiPath, GPT-4, n8n') in plaats van een probleem-analyse.
- Wat kost een AI-bureau?
- Drie modellen: vaste prijs per project (best voor afgebakende pilots), uurtarief met max-budget (voor werk met een open einde), en een retainer (voor doorlopende monitoring plus kleine wijzigingen). Het echte gesprek gaat niet over het uurtarief, maar over hoe meerwerk wordt afgerekend, de exit-clausule, en wie eigenaar blijft van code, prompts en documentatie.
- Heb ik een bouwer of een strateeg nodig?
- Het MKB heeft meestal meer aan een bouwer die ook strategisch denkt dan aan een strateeg die je daarna naar een leverancier doorstuurt. Strategen leveren rapporten, bouwers leveren werkende systemen. Vraag wie de code daadwerkelijk schrijft. Een AI-strategie zonder pilots is geen strategie, dat is een rapport.