Een AI tweede brein met Claude Code en Obsidian: zo bouw en gebruik ik het

Ik heb een tweede brein gebouwd, en ik gebruik het de hele dag. Mijn geheugen zit niet meer alleen in mijn hoofd, maar in een systeem dat onthoudt en meewerkt, voor mijn werk én daarbuiten.

In dit stuk laat ik zien hoe ik het bouwde, wat het dagelijks voor me doet, en hoe je er zelf een opzet. Geen theorie uit een whitepaper, gewoon mijn eigen opstelling.

Dat systeem bestaat uit twee delen. Het eerste is Obsidian, een app waarin je je notities als platte tekst bewaart. Mijn hele verzameling notities (in Obsidian heet dat een vault) is het geheugen: elke klantnotitie, elk gespreksverslag, elk idee en elke beslissing staat erin, doorzoekbaar. Het tweede is Claude Code, de AI-assistent van Anthropic die op mijn eigen computer draait. Dat zijn de handen: het leest die vault, schrijft erin en voert er werk mee uit. Geen los chatvenster dat morgen vergeten is wat we vandaag bespraken, maar een agent met permanent geheugen.

Voor mij is dat geen luxe. Ik heb ADHD: zonder een systeem dat vasthoudt wat ik loslaat, valt de helft op de grond. Dit tweede brein vangt dat op.

Het gat dat niemand benoemt: geheugen

De meeste mensen gebruiken AI als een gokautomaat. Een losse prompt, een los antwoord, en morgen begin je weer bij nul. Het echte probleem met tools als ChatGPT is niet de intelligentie, maar het gebrek aan geheugen: de context vervalt zodra je het tabblad sluit.

Daar heb je geen ingewikkelde technische opstelling voor nodig (developers noemen dat RAG). Een vault die de agent kan lezen en beschrijven is genoeg. Obsidian is platte tekst, lokaal, van mij. Niet opgesloten in het geheugen van één leverancier. Komt er volgend jaar een beter model langs, dan verhuist mijn brein gewoon mee.

Maar ChatGPT en Claude onthouden toch dingen?

Klopt, en het is een prima opstapje. ChatGPT onthoudt dingen tussen gesprekken, en Claude doet dat inmiddels ook. Voor losse taken scheelt dat echt. Maar zodra je het serieus inzet, loop je op drie punten vast:

• Je weet niet precies wat het onthoudt. Het geheugen is een zwarte doos die de leverancier beheert.
• Het zit vast aan één model. Stap je over naar een beter model of een andere tool, dan blijft je geheugen achter.
• Het is niet van jou en niet gestructureerd. Je kunt het niet doorzoeken, niet versioneren, en je eigen agents kunnen er niet in werken.

Een eigen vault draait dat om: jij ziet elke regel, het reist mee naar elk model, en je agents lezen én schrijven erin. Ingebouwd geheugen is waar je begint. Een tweede brein is waar je eindigt.

Hoe ik het heb gebouwd

Het klinkt groot, maar het zijn een paar onderdelen die samenwerken. Ik loop de onderdelen even langs.

De vault is het fundament. Eén map met platte tekst-bestanden in Obsidian. Notities over klanten, verslagen van gesprekken, ideeën, beslissingen, dagelijkse logs. Geen database, geen lock-in. Gewoon mappen en markdown die ik over tien jaar nog kan openen.

Claude Code is de motor. De CLI draait in die map en mag lezen en schrijven. Het weet hoe ik werk omdat ik dat heb vastgelegd in een instructiebestand (mijn CLAUDE.md): wie ik ben, hoe ik schrijf, wat wel en niet mag. Dat bestand is de grondwet. Elke sessie begint daarmee.

Een geheugenlaag bovenop. Losse geheugenbestanden die de agent bijwerkt, zodat hij over sessies heen onthoudt wat we eerder besloten. Niet de zwarte doos van een leverancier, maar bestanden die ik zelf kan lezen en corrigeren.

Een zoeklaag eroverheen. Een lokale zoekmachine (qmd) over de hele vault, op trefwoord én op betekenis. Daardoor kan ik mijn hele bedrijf een vraag stellen in plaats van door mappen te spitten.

De handen naar buiten. Koppelingen via MCP, een open standaard om AI aan andere software te koppelen, naar de tools die ik dagelijks gebruik: mijn agenda, mijn mail en MacWhisper voor transcriptie. De agent kan daardoor niet alleen denken maar ook doen.

Een tweede agent als controleur. Voordat er iets definitief is, kijkt een aparte, kritische agent het werk van de eerste na. Zo vang ik fouten en inconsistenties op voordat ze de deur uit gaan.

Alles blijft lokaal

Dit is het stuk dat voor het MKB het zwaarst weegt. Mijn vault draait 100% lokaal. Het staat als platte tekst op mijn eigen machine, niet in de cloud van een leverancier. Privégegevens en klantinformatie verlaten mijn computer niet, tenzij ik daar expliciet toestemming voor geef. Gebruikt Claude Code een bestand, dan gaat die specifieke inhoud naar het cloud-model van Anthropic, en die stap zet ik per keer bewust aan. De rest blijft lokaal.

En het kan nog strikter. Wil ik helemaal niets naar buiten sturen, dan draai ik een lokaal AI-model op mijn eigen machine en blijft alles binnen de deur. In de praktijk werk ik hybride: lichte taken laat ik door lokale modellen doen, en het zware werk door het krachtigere Opus-model van Claude Code. Zo bepaal ik zelf wat lokaal blijft en wat naar een sterker model mag.

Het recept

Je hoeft geen developer te zijn om hier iets mee te doen. Dit is de kortste route, van simpel naar krachtig.

Wat je nodig hebt:

• Obsidian, of eigenlijk elke map met markdown-bestanden
• Claude Code, de CLI
• Een CLAUDE.md met jouw context en jouw regels
• Een transcriptie-tool zoals MacWhisper die gesprekken automatisch wegschrijft
• Optioneel een lokale zoeklaag zoals qmd voor "vraag het je hele bedrijf"
• Een paar vaste commando's voor terugkerende klusjes

De stappen:

1. Maak je vault. Eén map, een paar submappen (klanten, gesprekken, ideeën, beslissingen, dagelijks). Begin klein.
2. Richt Claude Code op die map en schrijf je CLAUDE.md. Wie je bent, hoe je werkt, wat de agent wel en niet mag. Dit is het belangrijkste onderdeel.
3. Voeg een geheugenlaag toe, zodat de agent onthoudt wat er over sessies heen speelt.
4. Koppel je transcriptie, zodat gesprekken vanzelf in je vault landen zonder overtypen.
5. Leg een zoeklaag over de vault voor de "vraag het je hele bedrijf"-truc.
6. Bouw je eerste commando. Laat het aan het eind van de dag alles netjes opslaan.
7. Koppel de tools waarmee je werkt, zoals je agenda en mail.
8. Blijf verbeteren. Elke klus die je vaker dan twee keer doet, automatiseer je met een commando.

Wat het in de praktijk doet

Vier dingen die ik er dagelijks mee doe.

Een gesprek wordt vanzelf kennis. Ik neem een klantgesprek op. MacWhisper zet het automatisch om naar tekst, en een agent haalt daar de samenvatting, besluiten en actiepunten uit en schuift alles mijn vault in. Ik tik niets over. Een week later weet ik nog precies wat we afspraken, want het staat doorzoekbaar in mijn brein.

Mijn week aan input wordt content. Eén commando leest de video's en artikelen die ik die week opsloeg en destilleert er de bruikbare inzichten uit. Een tweede zet die inzichten om in concrete content-ideeën. Wat ik consumeer wordt zo automatisch grondstof voor wat ik maak.

Ik stuur mijn bedrijf ermee aan. Mijn agenda, mijn mail en mijn social posts lopen door datzelfde brein. De agent stelt voor, ik keur goed of stuur bij. Ik typ bijna nooit een antwoord vanaf nul. Dat is het verschil tussen een chatbot en een AI-agent die werk uit handen neemt.

Ik vraag mijn hele bedrijf iets. "Wat spraken we af met die klant in maart?" "Wat is de status van dat voorstel?" In plaats van door mappen en mails te zoeken, stel ik de vraag en het antwoord komt uit alles wat ik ooit heb vastgelegd. Mijn bedrijf is doorzoekbaar geworden.

DataDreamOS: mijn bedrijf draait erop

De vault begon als geheugen, maar is uitgegroeid tot het besturingssysteem van mijn bedrijf. Ik noem het DataDreamOS. Mijn hele administratie zit erin, en de agents werken er rechtstreeks mee.

Een paar voorbeelden uit de praktijk:

• Facturen maak ik vanuit de gegevens die al in de vault staan, niet in een los boekhoudpakket dat ik handmatig vul.
• Mijn financiën, leads en sales-pipeline houd ik erin bij: wie in welke fase zit, wat openstaat, wat eraan komt.
• Per klant en contactpersoon heb ik één overzicht: elk gesprek, elke afspraak en elke openstaande actie op één plek.
• Actiepunten en taken komen automatisch uit mijn gesprekken en notities, zodat er niets blijft liggen.

Het zijn geen losse tools naast elkaar, maar één systeem waarin alles samenkomt. Dat is het verschil tussen losse AI-trucjes en een bedrijf dat echt op AI draait.

Dit is agentic engineering, geen vibe-coding

Agentic engineering betekent dat je AI inzet als een ingenieur: met structuur en controle, niet op goed geluk. Hier zit het verschil dat ertoe doet. Wie AI weigert, valt achterop. Maar wie AI loslaat zonder discipline, levert broos werk dat bij de eerste de beste uitzondering omvalt. Het optimum zit ertussenin: de discipline van een engineer, uitgevoerd via AI.

In de praktijk betekent dat eerst de structuur, dan pas de uitvoering. Ik leg vooraf vast wat wel en niet mag, hoe de output eruit moet zien, en welke stappen in welke volgorde komen. De prompt is niet het werk, de prompt is het resultaat van een doordachte workflow. Pas als dat raamwerk staat, laat ik de agent los.

Vibe-coding is een prompt intikken en hopen. Agentic engineering is een systeem bouwen dat je kunt optimaliseren, herhalen en uit handen geven.

Wat dit voor jou betekent

Een ondernemer voor wie ik werk vatte het laatst zo samen: ik zorg dat hij vooroploopt met AI, zonder dat het hem tijd kost. Dat is precies wat een tweede brein levert.

Je hoeft mijn opstelling niet na te bouwen. Het principe is wat telt: zorg dat je context van jou is en op één doorzoekbare plek staat, en werk je proces uit vóór je er AI op loslaat. Een bedrijf dat zijn kennis verspreid heeft over zes systemen en AI er los overheen gooit, krijgt losse trucjes. Een bedrijf dat zijn geheugen op orde heeft en zijn workflow uittekent, krijgt een tweede brein dat meewerkt.

En dit is niet alleen voor bedrijven. Hetzelfde principe werkt net zo goed voor je persoonlijke leven: je plannen, je aantekeningen, je administratie, alles wat nu verdwijnt in losse apps en in je hoofd.

Dat is het verschil tussen AI als speeltje en AI als collega die nooit iets vergeet. Wil je weten hoe dat er voor jouw processen uitziet, dan is dat precies het werk dat ik doe: AI-oplossingen die in productie draaien.